منتظر دیدار شما هستم 

براي اولين بار بعد از انقلاب در استان ايلام

كاوش هيئت باستانشناسي خارجي در تاريخ مهران

 این هیئت که کاوش در تپه پیش از تاریخ چغا گلان را که با حضور پورفسور جی کونارد آلمانی انجام شد  به نتایج ارزنده دست یافتند

به دلیل اهمیت این موضوع شخصا به محل کاوش رفتم و از نزدیک با پورفسور جی کونار آلمانی به صحبت در مورد این کاوش پرداختیم 
 

با توجه به اهمیت مطلاعات دشت مهران و نیز پاسخ به سوالاتی در رابطه با منشاء جوامع آغاز کار کشاورزی ،دامداری و اهلی سازی حیوانات کاوش در دشت مهران در جنوب غربي استان ايلام آغاز شد و مطالعات اعلام شده حاكي از قدمت 10هزارساله سكونت دراين منطقه است.

در این راستااسکندری  رییس سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان گفت

سرزمين ايلام با حوزه سياسي فعلي به  واسطه همجواري با استانهاي همچون كرمانشاه،لرستان و خوزستان تنوعي از نژادها وگويشهاي ايراني را در خود جاي داده است مردماني كه در اين ديار مي زيسته اند به مانند ساير مناطق همجوار  داراي فرهنگي قوي وآيينهاي سنتي خاص خود بوده كه گاهي از همسايگان خويش به عاريت گرفته و به آن رنگ و بوي محلي داده اند آيين سنتي (چمر) يكي از اين رسوم محلي است

اجراي مراسم اّييني (چمر) در بين جامعه عشايري غرب كشور از ريشه هاي اعتقادي و برخاسته از متن مفاهيم ارزشي اين قوم مايه مي گيرد كه براي تكريم و تجليل نمودن از فقدان شخصيتها، انسانهاي مصلح و خدا جو ، دلاور وشجاع ، متهور و مورد احترام اقشارمردم بر پا مي شود  

     واژه(چمر):

  در لغت نامه هاي مختلف در برابر واژه چمر تعابير و معاني گوناگوني بيان گرديده كه مجموعاً معاني مشترك و مشابهي را شامل مي شود در فرهنگ مردوخ  چمر به معناي دايره و حلقه و(چه مه ري) را دهل عزا ذكر نموده است در لغت نامه دهخدا چمر به معني آشكار و ظاهر و در فرهنگ عميد به معناي محيط و دايره و هر چيز دايره مانند ذكر شده است بطور كلي واژه چمر مي تواند از كلماتي مانند (چه مه ره))يعني (چشم به راه ) و منتظر كسي يا مسافري بودن و يا (چم وچمانن)به معناي خم و خم شدن (كنايه از پشت از غم دولا شدن )گرفته شده باشد.

   تعريف چمر:

 چمر نوعي مراسم ويژه سنتي و نمايش تصويري و عيني از آيين مرثيه اي و عزاداري محلي است كه مي توان آن را در  قلمرو تعزيه به شمار آورد در مقدمه مقاله  (مراسم چمر در ايلام ) نوشته آقايان فرخي و كيايي چنين آمده است كه : اين سوگ-آواز پيشينه اي كهن دارد , با اساطير آغاز دوره نوسنگي ارتباط مي يابد كه در ايران ، فينيقيه و اسكندريه اين مراسم را بعد از برداشت گندم يعني زمان خشكيدن گياهان انجام مي دادند.

  مراسم چمر را به فاصله يك تا سه هفته بعد ازمرگ متوفي انجام مي دهند و سبب اين تاخير آن است كه صاحب عزا پيك هايي را به مناطق و اطراف مي فرستد تا از طوايف و تيره هاي كه با آنان ارتباط دارند براي شركت در اين مراسم دعوت به عمل  آورند،براي انجام مراسم چمر احتياج به انجام يك سري كارهاي مقدماتي است كه مهمترين آنها عبارتند از:

از دیگر منابع طبيعی گردشگري استان ایلام چشمه ها  هستند که معمولاً در دامنه ارتفاعات جریان دارند . با توجه به شرایط طبیعی تعداد چشمه ها در مناطق کوهستانی زیادتر و در نواحی جلگه ای کمتر است . ولی از تعداد واقعی چشمه ها آماری در دست نیست .معمولاً از آب چشمه به عنوان آب زراعی استفاده می شود و چنانچه آب چشمه زیاد باشد ، چشمه به طور مستقیم به باغ ها ، و مزارع هدایت می شود بعضی از چشمه ها معمولاً به وسیلة آبراهه هایی که در مجموع رودهای کوچکی را تشکیل می دهند و در اصطلاح محلی به آنها " گلال " گفته می شود ، به منظور آبیاری کشتزارها به سوی روستاها هدایت می شوند .

مهمترين چشمه هاي استان با قابليت جذب حداقل جمعيت به قرار زير ميباشند:

چشمه آبگرم دهلران:

در فاصلة 3 کیلومتری شهر دهلران چشمة آب گرممی با خواص گوگردی قرار گرفته که از اهمیت ویژه ای برخوردار است . در چند سال گذشته هم با تجهیز آن و سرو سامان گرفتن این آبگرم در جذب گردش هر چند اندک اقداماتی مثبت انجام گرفته است .

دیگر چشمه های استان:

۱-  قلعه سه کسان:در جنوب غربی دره شهر و بر روی ارتفاعات صخره ای  حد فاصل ارتفاعات کبیر کوه و دشت دره شهر در بالاترین منطقه قلعه ای بزرگ موجود می باشد که به نام سه کسان  یا سه کسون خوانده می شود.این قلعه یکی از بزرگترین و گسترده ترین قلعه های دوره ساسانی اسلامی در منطقه بوده که دسترسی به آن بسیار مشکل می باشد.مصالح ساخت آن قلوه سنگ و گچ می باشد.دیوارها جهت غیر قابل دسترس بودن بر روی صخره ها ساخته شده است این قلعه دارای آب انبار به صورت کنده کاری صخره ها بوده است.

2-  قلعه هزارانی:در امتداد جاده آبدانان-مورموری در ابتدای روستای هزارانی در بخش شمالی  جاده بقایایی قلعه ای بر روی یک تپه طبیعی دیده می شود.ارتفاع این تپه حدود 10 متر می باشد که آثار بجای مانده معماری آن به صورت یک قلعه بوده  که با مصالح سنگ و گچ ساخته شده است پلان بنا به شکل دالانهایی مستطیلی شکل و طویلی است که متاسفانه  کاملاً تخریب و به صورت مدفون و نیمه مدفون مشاهده می شوند و مربوط به دوران ساسانی می باشند

محدوده‌اي كه اينك به نام « استان ايلام» معروف است، از ديرباز محل زندگي كردها بوده است . از خلال اشارات تاريخي در مي‌يابيم كه؛ پس از شكست ساسانيان ، عمر « قيس بن سلمه الاشجعي» را مأمور جنگ با كردان ماسبذان و صيمره كرده است. لازم به توضيح نيست كه ماسبذان و صيمره دو شهرواقع در محدوده استان ايلام فعلي بوده‌اند كه اولي در محدوده شهرهاي ايلام، ايوان و شيروان‌چرداول به انضمام مناطق گرمسيري همجوار بوده است و دو كرسي نشيني به نام‌هاي سيروان( در محلي منطبق با روستاي سراب كلان شهرستان شيروان چرداول) و اريوجان (منطبق با زرنه ايوان) داشته است. و دومي مركز ايالت مهرجان قذق واقع در نواحي جنوبي استان بوده است.
مؤلف كتاب الفصوص الفخريه نير نوشته است: « اكراد قبايل بسيارند و آنها در كوههای ماسبذان و حوالی آنجا مي ‌باشند.»

ئمروو ده رووژه تاسه ي توم كه رده ن
بيـزار بـوم ژه گيـان رازييم و مه رده ن
ئه ر تاسه ت نه كه م  تاسه ي دلم بووگ
ئـه ر ويـرت نـه كـه م تـوكـاولـم بــووگ

برگردان به فارسي:
چند روزي است كه دور از تو و به ياد توام، در اين روزها از جان خويش بيزارم و ميل به مردن دارم.
دلم همواره بياد توست، اگر تورا به فراموشي بسپارم كور و نابينا گردم.

ئمشـه و ديمـه خـاو قولـه ي ره  يينـم
قه يه م ره نجان كرد هاته و سه ريـنم
هــاتـه  و  ســه  رينــم   وه ده  وايـگــه
يه ي جامي شه روه ت وه شه فاي گه وه
ده س داوه زولفان سياي عه مبه ر بوو    
هـه ر چيـگ مال ديرم نـه  زر بالاي بوو
نه زر بالات بود ده رده گه ت وه خوه م
قيـافـه ي عه  زيز  هـه والپرسـه گـه م

برگردان به فارسي:
امشب به خواب ديدم كه قبله و دلبر زيباي من خرامان خرامان به بالينم آمد.
بر بالينم نشست و با خود شربت و دوا و شفا به همراه داشت.
 دست بر گيسوان خوشبوي خويش كشيد. اي كه هرچه مال و دارايي دارم فداي قامت رعنايت باد.
اي خوش سيماي من! خويش  و همه دارايي هايم، به فدايت باد اي كه همواره احوال مرا مي پرسي.

« سحـــرم دولـت بيــدار به بـاليــن آمـد
گفـت برخيز كه آن خسرو  شيرين  آمـد
قدحي دركش و سر خويش به تماشا بخرام
تــا  ببينـي  كـه  نگارت بـه  چـه  آييـن  آمـد
شــادي يـار پـر چـهــره بـده بــاده  نـاب
كــه مـي لعـل دواي دل غمـگيــن آمــد »
«حافظ »

هوره :
هوره ساده ترين، ابتدايي ترين و اصيل ترين گونه موسيقي است كه اكنون به تكثر و هزارگونه گي زباني و كيفي در آمده است.
ما ايرانيان بخصوص مردمان كردزبان غرب كشور اين گونه ابتدايي  و اصيل آواز را هوره مي ناميم، كلمه هوره و نامگذاري آن قدمتي حدوداً 7000 ساله دارد و به دوران پيامبري حضرت زردتشت مي رسد در ”گات هاي يسنا“ كه بخش مهمي از اوستا كتاب مقدس زرتشتيان مي باشد بصورت منظوم نگاشته شده و لذا در آن زمان، مردم براي خواندن آن و نيايش اهورا مزدا آوازي را سر داده كه آنرا هوره ناميده اند، هوره نداي حق طلبي بوده و كرداري نيك، پنداري نيك و گفتاري نيك را آواز كرده است.

منبع:وبلاگ ایلام سرزمین کوهستان

دره شهر، دِر یا داراشهر و سیمره بفاصله 125 کیلومتری ایلام قراردارد. این شهر بجای مانده ازتمدن دوران ساسانی که آثار میادین  و خیابان کشی و بازارهای داد و ستد در آن در محوطه ای ۷۰ هکتاری درکنار شهر فعلی دره شهر مشهود است . بناهای این شهر مربوط به دوران ساسانی می باشد که با مصالح قلوه سنگ و ملاط گچ ( سنگ و ساروج ) ساخته شده . تعداد زیادی از طاق های قوسی شکل که محل زیست انسانها در آن دوران بوده همچنان پا برجا باقی مانده .

در بلندی نزدیک به رودخانه این شهر تاریخی آثار یک قلعه بزرگ و درمقابل آن در مسیر جاده آبدانان بر روی یک بندی مهدی آباد کنونی آتشکده چهارتاقی مربوط به دوران یاد شده قراردارد .

خاک دره شهرحاصلخیز بوده وبه همین خاطراز روزگاران گذشته این شهرستان مظهر تمدن و ترقی قرار داشته و امید میرود با توجه و دقت هرچه بیشتر مسئولین درجهت حفظ احیای میراث فرهنگی این شهرستان درآینده نزدیک بعنوان یک قطب توریستی مناسب از جهت تاریخی مورد  بازدید اکثر هموطنان قرارگیرد. لذا مورخین و تاریخ نگاران درگذشته و حال هرکجا که نام ایلام برده میشود از سیمره ( دره شهر ) و شیروان بعنوان  دو شهر باستانی نام می برند.

درکتاب زمین لرزه های ایران از زمین لرزه ای نام برده شده که درسال 258هجری سیمره را مدفون کرده. درکتاب نگاهی به ایلام تلفات زمین لرزه درآن سال را 20000 نفر تخمین زده اند.

گليم نقش برجسته اي که امروزه به دست تواناي بافندگان ايلامي بافته مي شود در نوع خود بينظير و بي همتاست .در اين نوع گليم ، بافت گليم (صوفي بافي) و نقوش آن گره کامل قالي است که طبيعتا بعد از بافت ، نقوش آن برجسته تر از زمينه است. 

زندگي عشيره اي و سنتي و پرورش دام براي تامين معيشت زندگي مردم منطقه ايلام از قديم الايام تاکنون موجبات استفاده از پشم و رشد و رونق صنايع دستي مرتبط با آن ، بخصوص گليم ساده را فراهم آورده است.  آنان پشم مصرفي را از راههاي موجود تامين و در کارگاه هاي رنگرزي کوچکي رنگ کرده و در توليد مورد استفاده قرار داده اند. در ميان عشاير ايلامي ، بافت گليم ساده رواج داشت ؛ اما گليم برجسته بافته نمي شد. حين بافت گليم ساده يکي از بافندگان زن ساکن روستاي زنجيره از توابع شهرستان شيروان چرداول در قسمتي از گليم بافت خود موفق به اجراي نقش برجسته با استفاده از گره قالي شد. پس از ارسال اين گليم به سازمان صنايع دستي ، بافت آن مورد توجه و استقبال قرار گرفت از آن پس بافت گليم برجسته در ميان عشاير تشويق شده و توسعه يافته.از 15سال پيش تاکنون بافت گليم برجسته از نظر کمي و کيفي رشد قابل توجهي داشته است

 ايلام،سرزمين ناشناخته ها

سرزمين كوهستان

ايلام،ساتراپ مهر

اعلام مي گردد.همچنين كليه ادارات و پايگاههاي مراكز شهرستانها در ايام نوروز نيز آمادگي پاسخگويي و راهنماي گردشگران را دارد.

داخل تنگه شيخ مكان در 8 كيلومتري شرق دره شهر و در سمت غربي تنگه ،آثاري از يك دژ جالب توجه به سبك معماري ساساني به چشم مي خورد . به لحاظ مصالح و سبك معماري ، اين دژ مستحكم از طرف غرب به كوه تكيه زده و ديوار شرقي آن با سنگ و گچ تا بالاتر از بام قلعه ساخته شده است . ديوار دژ داراي چند كنگره و تيركش و دريچة ديده باني است . ارتفاع ديوار دژ بر بلندترين نقطه 5/14 متر است . دژ چهار طاق و يك ورودي در ضلع شمالي دارد . از پشت دژ 17 پله ديده مي شود كه به انتهاي جنوبي ديوار شرقي و ديده باني مي رسند .

دريچه ديده باني آن دايره اي شكل و از آن جا معبر و تنگه به خوبي در مقابل چشمانشان قرار دارد . مصالح اصلي دژ ، قلوه سنگ و گچ و پهناي ديوار آن 35/1 سانتي متر است .

حضرت امام حسين (عليه السلام) فرمودند: لا تَقُولَنَّ فى أخيكَ الْمُؤمِنِ إذا تَوارى عَنْكَ إلاّ مِثْلَ ماتُحِبُّ أنْ يَقُولَ فيكَ إذا تَوارَيْتَ عَنْهُ. سخنى (كه ناراحت كننده باشد) پشت سر دوست و برادر خود مگو، مگر آن كه دوست داشته باشى كه همان سخن پشت سر خودت گفته شود. بحارالأنوار: ج 75، ص 127، ح 10

شهر تاریخی سیروان(شیروان)در حوزه شمالی استان ایلام و شمال شرقی شهر ایلام در دامنه های اطراف و لایه های زیرین سراب کلان واقع  در شهرستان شیروان چرداول به صورت نیمه مدفون با بقایای آثار معماری ارزشمند قرار دارد .این شهر از جمله مراکز زیست محیطی باستانی است  که در دوره های میانکوهی زاگرس واقع شده است.
وجود آب فراوان و چشمه های جوشان  و رودخانه خروشان در این شهر یاد آور  همزادی توأم آب و آبادی در ایران  و تلفیق معماری خاص  و با شکوه با آب-مظهر پاکی و زایش و زندگی –است آنگونه که در فیروز آباد فارس و طاق بستان کرمانشاه  و تخت سلیمان در آذربایجان غربی نیز دیده می شود  سنت استفاده از  سنگ و ملات، ساروج و گچ طبیعی یاد آور شیوه های معماری قلعه دختر فارس و شهر تاریخی سیمره در دره شهر است.این امر به قول دمرگان باستان شناس فرانسوی مبنایی بر ساسانی بودن این شهر است.سنتی که تا سده های سوم و چهارم قرون اولیه اسلامی در دره های میانکوهی زاگرس حفظ شده است.
این شهر در دوران شکوه و عظمت خود مرکز ایالت ماسبذان از شهرهای مهم و آباد ایران در دوره ساسانی بوده و وجود پلهای و راه ها و محوطه ها و قلاع و سکونت گاههای باستانی در این محوطه گویای اهمیت این شهر است .مهمترین قلعه آثار این مجموعه سنگی مشرف بر شیروان مله گه ون است.

سیروان از دیدگاه سیاحان جغرافی نویسان اسلامی و باستانشناسان

موسيقي كردي از ديرباز داراي ويژگي، غنا، ريشه و اصالت بوده است و به صورت سينه به سينه نقل شده است.

علاوه بر شناخت انواع ريتمهاي موسيقي و ملوديهاي كردي شناخت انواع رقص- هاي كردي كه با موسيقي كردي همگام هستند به دور از لطف نيست و نیز رقص کردی که نمادی از اتحاد و حمله به دشمن میباشد .

رقصهاي محلي كردي عشيره‌اي ، مي‌توان از ريشه‌دارترين و كهن‌ترين رقصها دانست، "هل پرين" يا رقص كردي در گذشته تنها با هدف آماده‌سازي و تقويت نيروي جسماني و روحي مردم مناطق كردنشين انجام مي‌شد.

مردمان اين مناطق در گذشته‌هاي نه چندان دور همواره شاهد جنگهاي قبيله‌اي بودند و همين امر حفظ و آمادگي هميشگي را طلب مي‌كرد لذا مردمان اين مناطق در وقفه‌هاي بين جنگها و به مناسبتهاي مختلف دست در دست يكديگر آمادگي رزمي و شور و همبستگي پولادين خويش را به رخ دشمنان مي‌كشيدند.

رقص كردي را يك رقص رزمي مي‌دانند كه داراي صلابت و متانتي خاص بوده و يادآور يكپارچگي اين مردمان غيور در تمامي ادوار مي‌باشد.

امروزه مجموع اين رقصها را "چوپي" مي‌گويند كه معمولا به صورت دسته‌جمعي اجرا مي‌شوند.

/

دو روز مداوم اخبار ورزشی را پی گیری میکردم  مسابقات کاراته قهرمانی امید ها و جوانان جهان در تر کیه بود ، منتظر خبر خوب از این مسابقات بودم چون دوست خوب و عزیزم ذبیح الله پور شیب شرکت کرده بود    ، وقتی که خبر قهرمانی و دریافت مدال طلای جهان توسط ذبیح  را شنیدم خیلی خوشحال و احساس غرور کردم چون پرچم اران توسط یک جوان از استان ایلام برافراشته شده

دو روز بعد باهش تماس گرفتم برای تبریک گفت که دارم میام ایلام و میام میبینمت ،  می خوام با ذبیح بیشتر آشنا تون کنم

نام : ذبیح اله                                         نام خانوادگی : پور شیب

تاریخ تولد :27/4/1367                         محل تولد : شهرستان شیروان چرداول .استان ایلام

رشته ورزشی : کاراته  سبک وادوریو

مدالهای جهانی:  یک مدال طلا ویک نقره امیدهای  جهان

مدال برنز جوانان جهان  و بیش از 10 مقا م از مسابقا بین المللی در کارنامه این جوان رشید دیده میشود

 ذبیح اکنون دانشجوی ترم سه در رشته نقشه کشی صنعتی دانشگاه آزاد واحد شهر ری مشغول به تحصیل می باشد .

ازش پرسیدم هدفت چیه ،تا قهرمانی بزرگسالان جهان و تکرار آن 

 ازش پرسیدم آرزوت چیه . گفت سربلندی مردم  ایلام و ایران  

شاکه ی بولی که اسم اصلی او گویا شاکرم و اصالتا از مردم دهستان بولی(روستای پاقلعه) بخش ارکوازی ایلام بوده است به همراهی خان منصور ایوانی( از خوانین ایوان در عهد والیان) از شاعران قدیمی دیار سرفرازمان ایلام هستند که در سالهای ۱۱۰۵-۱۱۹۵ می زیسته اند و علی رغم اطلاعات اندکی که از  زندگی ایشان در دست است و متأسفانه با شاعران دیگری از کرمانشاه وکُردستان یکی پنداشته شده اند*٬ از شاعران برجسته ی شعر کُردی گویش جنوبی به شمار می آیندکه زندگی و اشعار آنها پس از چند سده ورد زبان کُردزبانان وبه ویژه کُردان ایلام بوده است.

پل گاومیشان یکی از آثار دوره ساسانی است که بر روی رودخانه خروشان سیمره در شهرستان دره شهر قرار دارد ودر سال ۱۳۷۷در فهرست آثار ملی به شماره۲۲۲۲ به ثبت رسیده. با توجه به موقعیت استراتژیک منطقه پل در دوره های بعدی نیز مورد استفاده قرار گرفته و مورد مرمت و بازسازی واقع شده است. دهنه این پل با بیش از ۵۰ متر عرض بزرگترین دهنه پل کشور است. طبیعت زیبا و چشم انداز رویایی اطراف این پل باعث جذب گردشگران داخلی و خارجی شده است

منبع : وبلاگ ایلام باستان

دوران ماد و هخامنشي:
در اين دوران ايلام جزئي از تمدنهاي ماد و هخامنشي بوده كه به دليل نزديكي با پايتخت هاي باستاني شوش و هگمتانه (همدان) و بيستون از اهميت زيادي برخوردار بوده است.در اين دوران اگر چه تمدن ايلام افول نموده ولي نگاشتن با خط ايلامي توسط پادشاهان هخامنشي بيانگر اهميت ويژه اين منطقه به عنوان يك منطقه شاخص بوده به نحوي كه اغلب كتيبه ها ابتدا با خط ايلامي و سپس بعدها به پارسي باستان ترجمه و نگاشته شده اند. ايلام عليرغم اينكه جزئي از اين امپراطوري ها بوده ولي همواره استقلال خود را به صورت نسبي حفظ نموده است.
داريوش چند بار ذكر كرده كه بارها قيام ايلاميان ر اسركوب كرده است

دوران سلوكي-پارت:
در اين دوران برابر متون باستاني ايلام همانند ساير نقاط ايران جزئي از منطقه تحت قلمرو سلوكيان بوده كه پس از انقراض آنان و آغاز دوران پارتي (اشكاني) اين منطقه جزئي از قلمرو اشكانيان شد. نتايج مطالعات انجام شده در تپه فرخ آباد دهلران كه توسط هيئت هاي مختلف ايراني و بين المللي مورد مطالعه قرار گرفته حاكي است كه در آن هنگام تپه مزبور جزء ايالت " اليم "  يا ايلام نو بوده است.
ساير آثار اين دوران به صورت استقرارهاي موقت وكوچ نشيني بوده كه بيشتر در حاشيه رودخانه ها و دشت ها شكل گرفته است.

دوران ساساني:
به علت اينكه در اين دوران استان ايلام فيمابين تيسفون (بغداد) به عنوان پايتخت ساسانيان و دولت شهرهاي شوش و بيستون و فارس قرار گرفته از اهميتي ويژه برخودار بوده و به همين دليل عمليات عمراني زيادي از سوي دولت مركزي در اين استان انجام پذيرفته كه شامل سه دسته:بناهاي بين راهي و راههاي و پلهاي باستاني-شهري و شاخص هاي شهري-قلاع و دژهاي باستاني هستند كه معروفترين آثار حفاظت شده آنها عبارتند از:پل گاوميشان،چم نمشت،كور و دوت،كوشك قينفر،قلعه شياخ،قلعه سام، شهرهاي تاريخي سيروان،سيمره دربندو قلاع پشت قلعه،قلعه هزار دره وآتشكده هاي موشكان و سياهگل و چهار طاقي دره شهر- وطاق شيرين و فرهاد.
در اين دوران استان ايلام به دو ايالت مهرجانكدك در بخش شرقي و به مركزيت شهر سيمره (دره شهر كنوني) و ايا لت ماسبذان به مركزيت سيروان (محل روستاي سرابكلان فعلي) كه گفته مي شود قصر انوشيروان نيز در آن قرار داشته تقسيم مي شده است اين شهرها از شهرهاي مهم و پرجمعيت و آباد آن زمان بوده كه جمعيت زيادي را در خود سكني داده اند و در اثر وقوع زلزله اي مهيب از بين رفته اند..
آثار تنگه بهرام چوبينه كه در دره شهر قرار دارد متعلق به بهرام چوبينه سردار ساساني است. به علت كودتاي وي بر عليه خسروپرويز اين پادشاه به روم گريخته و پس از ازدواج با دختر امپراطور روم و گرد آوري سپاه به ايران حمله نموده و مجدداً پادشاهي ايران را در دست مي گيرد.

منبع : میراث فرهنگی ایلام

نقش برجسته و کتيبه ی گل گل يادگاری از حمله و تصرف اين منطقه توسط سلسله ی آشوری در هزاره های قبل از ميلاد است که در ضلع شمالی روستای گل گل بخش ملکشاهی و بر نمای شرقی صخره  و به ارتفاع حدود 3 متر از زمين قرار دارد .
شکل عمومی کتيبه يک مستطيل به ارتفاع 135 سانتی متر و عرض 90 سانتی متر است که در وسط آن نقش نيم رخ و تمام قد پادشاه آشوری بصورت برجسته قرار دارد که کلاهی مخروطی و ردايی بلند تا روی پاها بر تن داشته و شمشيری حمايل نماد قدرتی به دست دارد که به علت تخريب شکل آن به درستی معلوم نيست . نزديک پيشانی نيز تصويری تخريب شده قرار دارد که به همراه نماد ديگری در پشت سر پادشاه هلال ماه (؟) احتمالاً نمادهای خدايان و الهه های آسمانی باشند که به حمايت از پادشاه آشوری برخاسته و به او کمک نموده اند تا در جنگ پيروز شود .
متن کتيبه ابتدا به عمق متوسط 5/2 سانتی متر تراش خورده و طی آن نقش برجسته ی پادشاه را فراهم ساخته اند و سپس به نقر خطوط ميخی آشوری در سطرهای افقی بر تمام سطح کتيبه و نقش برجسته پرداخته اند و هر سطر را با خطی کنده و افقی از سطر بعدی مجزا نموده اند . اينکه اين کتيبه مربوط به کدام پادشاه آشوری است به درستی معلوم نيست و عده ای آن را متعلق به آشور بانی پال که سرزمين ايلام قديم را متصرف و در نهايت موجب انقراض آنها گرديد دانسته و عده ای آن را مربوط به سارگن دوم پادشاه آشوری می دانند که وی نيز نواحی شمال غرب و قسمتهايی از غرب ايران تا درياچه اروميه را به تصرف درآورد .
آنچه از متن سنگ نوشته مستفاد می گردد اين است که آشوريها همواره چشم طمع به نواحی شرقی حکومت خود يعنی سرزمين ايلاميها داشته و هر زمان که زمينه فراهم می شد حمله را آغاز می نمودند و اين روند به صورت فرهنگ ستيزه گری به فرزندان شاهان منتقل می شد و چهره ی پادشاه آشوری که رو به سرزمين ايلام حکاکی و نقر شده خوی جنگجويی و طمع هميشگی آنان به اين ديار را به نمايش می گذارد .

متن کتيبه آشوری گل گل

گورستان هلوج در استان ايلام، شهرستان ايوان و در سمت راست ورودی بخش زرنه قرار دارد. اين گورستان در فاصله 200 متری شمال شرقی تپه تاريخی قلا زرنه واقع شده است. نوع بافت خاک زمينهای اطراف، رسی آبرفتی و زراعی است.

مساحت محوطه محدوده ای به ابعاد 155×230 متر يعنی حدود 5/3 هکتار  است و ارتفاع آن نيز 150 سانتی متر مي باشد.

            مواد فرهنگی از قبيل سفال درسطح محوطه به وفور ديده مي شود. سفالهای اين گورستان چرخ ساز با پخت كافي بوده و دارای تکنيک خوب ساخت می باشد. خميره سفالها بيستر نخودي و نيز قرمز كه روی برخی از قطعات سفال، پوشش گلی قرمز پوشانده است.

            با بررسي سفالهای موجود در سطح گورستان، اين منطقه مربوط به اوايل دوره تاريخی بوده كه با دوره سكونت بر روي تپه زرنه هم دوره مي باشد. با توجه به بررسي مواد فرهنگي به دست آمده می توان اين دوره تاريخي را با لايه پنجم شوش مقايسه نمود.

طبق روايات اهالي منطقه، وجه تسميه هلوج بدان دليل است که در گذشته عده ای از اقوام يهود در اين منطقه زندگی می کرده اند که بزرگ آنها فردی به نام هلوج يا هلوچ بوده که پس از وفات در محل گورستان فعلی دفن شده است.

            در كتاب گذر از ذهاب تا خوزستان اثر راولينسون از اين اثر به صورت مشترك با تپه زرنه مطالبي چند نوشته شده است. نويسنده كتاب اين منطقه را مركز شهر يهودي‌نشين اريوحان عنوان نموده است.

منبع : میراث فرهنگی ایلام

اي ستاده اي

 بي باران و بوسه

بي تپش گنجشكي در سينه

 بي صدا و خاموش

دوستت دارم و يكريز مي بارم

 بر شوره زار چترها و كلاها

بر عطر ها و پلاكها

بر ترانه هاي باقيمانده در طعم خاك

 بي پرنده ترين درختم

 بي ستاره ترين آسمان

 دوستت دارم و مي بارم

 بر لبان تو كه آشيانة بوسه بود و لبخند

 با ياقوت گوشواره هايت

از آن عقيق گمشده بگو

در بركه هاي كوچك زمين به جستجوي تو ام

آه پرنده پوش رنگين كمان من ، گل گيسويت ماه نقره اي ، رد ابرويت عصارة شب ، به من

نگاه كن با چشمي كه كمين گاه آهوان است .  

دوس دارم پرنده ای تو سرزمین تو باشم

رودرختی کهنه امّا رو زمین تو باشم

وقتی ماهُ می بینم عابر نقره پوش دشت

وقتی آفتاب می زنه سایه نشین تو باشم

تو با گنبدای  نیلو فری آواز بخونی

منم از کبو ترای کمترین تو باشم

دم سقا خونه ها شمعای نذری بیارم

پای آتشکده ها چله نشین تو باشم

زیر آسمون درخت سبز باغ من باشی

منم از شکوفه های نازنین تو باشم

تا شفا بگیرن از ضریح نورانی تو

روی انگشتریا نقش نگین تو با شم

منُ بسپر به شهیدای خودت که دوس دارم

اگه دنیا بذاره کشته ی دین تو با شم

مرز آسمونی من وطن پرنده ها

دوس دارم پرنده ای تو سرزمین تو باشم